Omstreden FIFA-plan vertoont opvallende gelijkenissen met Formule 1 | GPFans Special

Afgelopen week stond de voetbalwereld op zijn kop. FIFA-voorzitter Gianni Infantino wilde met de oprichting van FIFA Forward Enterprise (FFE) ook private investeerders laten verdienen aan het voetbal. Op dat plan kwam veel kritiek en zelfs de Europese voetbalconfederatie UEFA dreigde met een boycot. Het plan vertoont opvallend veel gelijkenissen met de commerciële constructie van de Formule 1, waarbij Formula One Management (FOM) de commerciële rechten beheert en niet de FIA.

Infantino wilde een bedrijf oprichten dat de commerciële exploitatie van het wereldkampioenschap voetbal en andere FIFA-toernooien op zich zou nemen. Daarbij zouden ook aandelen worden uitgegeven. De FFE zou zich gaan richten op zaken als commerciële rechten, sponsoring en andere inkomstenbronnen. Hoewel Infantino aangaf dat de koers van het voetbal hierdoor niet zou veranderen, waren de zorgen groot. De UEFA kondigde als eerste confederatie aan dat het een boycot zou overwegen als het plan zou doorgaan. Ook andere voetbalorganisaties spraken hun zorgen uit, waardoor het voorstel uiteindelijk van tafel ging.

Gelijkenissen met Formule 1

Toch vertoont het plan opvallend veel overeenkomsten met hoe de Formule 1 tegenwoordig commercieel is georganiseerd. Binnen de autosport lijkt er echter weinig weerstand te bestaan tegen die constructie, hoewel niet iedereen blij is met Liberty Media als eigenaar van de commerciële rechten van de koningsklasse. Die situatie is ontstaan in een periode waarin de teams meer zeggenschap en inkomsten wilden en zich steeds meer wilden afzetten tegen de FIA.

Laten we helder zijn: de commerciële constructie in de Formule 1 is ontstaan vanuit de wens om de teams meer geld te laten verdienen. De gedachte was dat de teams immers de 'sterren' van de sport leveren. In de jaren zeventig onderhandelde ieder circuit nog afzonderlijk met televisiezenders en bestonden er geen centrale tv-rechten. De FISA, de sportieve tak van de FIA, en de FOCA, de vereniging van Formule 1-teams onder leiding van Bernie Ecclestone en Max Mosley, raakten daardoor regelmatig met elkaar in conflict.

Concorde Agreement

In 1981 moest aan die ruzies een einde komen met de eerste Concorde Agreement, die in Parijs werd ondertekend. Daarin werd afgesproken dat de teams zich voor een volledig seizoen zouden committeren. De FIA bleef verantwoordelijk voor de sportieve reglementen, terwijl de FOCA een grotere rol kreeg in de commerciële exploitatie van de sport. Daarbij werd vooral gekeken naar de groei van de Formule 1 door de televisierechten centraal te verkopen. Ecclestone kreeg de ruimte om namens de teams en circuits te onderhandelen en kon daardoor hogere bedragen vragen aan televisiezenders. Uiteindelijk leverde dat meer geld op voor Ecclestone, de teams en de FIA, waardoor alle betrokken partijen profiteerden.

De grootste verandering kwam uiteindelijk in 1995, toen de FIA onder leiding van Mosley besloot de commerciële rechten voor een zeer lange periode toe te wijzen aan bedrijven van Bernie Ecclestone. Deze rechten kwamen later terecht bij Formula One Management (FOM). De FIA deed dit omdat er een directe financiële vergoeding tegenover stond en omdat de organisatie zich hierdoor volledig kon richten op het sportieve reglement. Daarnaast dacht men destijds dat de commerciële groei van de Formule 1 grotendeels was uitgeput.

Ecclestone verkoopt aandeel FOM aan Liberty Media

Liberty Media kocht in 2017 voor ongeveer 8 miljard dollar het moederbedrijf boven de Formula One Group en kreeg daarmee de controle over de commerciële rechten van de Formule 1. Daardoor heeft het bedrijf grote invloed op de commerciële koers van de sport. Onder leiding van de Amerikanen werd de deur naar sociale media verder geopend en ligt de nadruk sterk op het laten groeien van de waarde van de Formule 1, zodat alle betrokken partijen daarvan profiteren.

Liberty Media schermt met mening van fans

Dat zorgt echter ook voor een situatie waarin de FIA vooral het sportieve belang bewaakt, terwijl FOM zich richt op commerciële groei. Nieuwe Grands Prix op lucratieve locaties en de uitbreiding van het aantal sprintraces zijn voorbeelden van ontwikkelingen waarbij commerciële belangen een grote rol spelen. Daarbij verwijst FOM-CEO Stefano Domenicali regelmatig naar de wensen van de fans, maar het is niet altijd duidelijk waarop die conclusies zijn gebaseerd. Daardoor ontstaat bij critici het gevoel dat commerciële belangen soms zwaarder wegen dan de wensen van de traditionele achterban.

In het voetbal gaat het plan voorlopig niet door, maar de zorgen dat investeerders uiteindelijk te veel invloed op de sport zouden krijgen, zijn met het oog op de Formule 1 en de constructie tussen de FIA en FOM niet volledig uit de lucht gegrepen.

Gerelateerd

Meer F1-nieuws

Laatste F1-nieuws

Strafpunten F1: FIA past punten aan bij Leclerc en Gasly tijdens zomerstop

• 2 uur geleden
• 11

FIA haalt uit naar motorfabrikanten: 'Wíj voorspelden klachten over F1-auto's twee jaar geleden al'

• 3 uur geleden
• 6

Zo controleert de FIA of F1-teams het werk écht stilleggen tijdens de zomerstop

• 30 juli 2026 17:34
• 11

Domenicali weerlegt kritiek op F1: 'Nieuwe fans begrijpen niet wat erachter zit'

• 30 juli 2026 16:42
• 6

Recap

'Kamp-Verstappen praat nog altijd met Mercedes', Domenicali weerlegt kritiek | GPFans Recap

• 30 juli 2026 21:44

'Hockenheimring mikt op F1-terugkeer, nieuwe eigenaren kloppen aan bij Domenicali'

• 31 juli 2026 08:57
• 2