Kan een Formule 1-wagen echt ondersteboven rijden vanwege de downforce?

Feit of fabel?

4 reacties

Kan een Formule 1-wagen echt ondersteboven rijden vanwege de downforce?

We leggen het je uit.

Jan Bolscher Senior Editor en Formule 1-verslaggever

Geaccrediteerde sportjournalist, doet verslag vanuit de Formule 1-paddock sinds 2019

13 jan 2022 07:59Donderdag 13 januari 2022 07:59 Laatste update: 11:24

Het is een theorie die al lange tijd in menig café besproken wordt: kan een Formule 1-auto ondersteboven rijden? Als in, voor langere tijd over het plafond van bijvoorbeeld een tunnel vanwege de downforce die de auto genereert. Vandaag duiken we in deze vraag.

In theorie is het antwoord: ja. De Formule 1 had enkele jaren geleden zelfs het volgende statement op de officiële website staan: "Een moderne Formule 1-auto is vanwege de downforce in staat om 3,5G te creëren, dat is drie en een half keer het eigen gewicht. Theoretisch betekent dit dat de auto's op hoge snelheid ondersteboven kunnen rijden." Dit statement komt uit 2017. Sindsdien zijn de aerodynamische krachten vanwege verschillende aanpassingen alleen maar verder toegenomen.

Artikel gaat verder onder video

200 kilometer per uur

Gary Anderson, voormalig technisch opperhoofd van Jordan F1, zei ooit tegenover de BBC: "De krachten die op een Formule 1-auto werken, duwen hem naar de grond en laten hem leunen op de banden. Het maakt de auto niet uit of de grond erboven of eronder is. In theorie zou een Formule 1-auto waarschijnlijk met ongeveer 200 kilometer per uur over het plafond van een tunnel kunnen rijden."

Downforce

Hoe zit dit precies? Het heeft alles te maken met de aerodynamische snufjes op een Formule 1 wagen en de gigantische hoeveelheid downforce die wordt gecreëerd. Door deze downforce zit een wagen op hoge snelheid als het ware aan het circuit geplakt, waardoor er bijvoorbeeld met hoge snelheid door een bocht gereden kan worden, zonder dat - zoals een straatauto bijvoorbeeld - de boel omkantelt.

Luchtstroom

Ondersteboven werkt dit echter precies hetzelfde. Natuurlijk is de kans groot dat de auto zelf anders reageert als deze ondersteboven hangt, maar aan de lucht verandert niets. De luchtstroom die over een Formule 1-auto op hoge snelheid gaat is precies hetzelfde op het circuit, als op een kilometerslang plafond. Ondersteboven of bovensteonder, een Formule 1-auto blijft op hoge snelheid door de downforce op dezelfde manier plakken.

Complicaties

Theoretisch is dit hele verhaal dus waar, al is het in de praktijk natuurlijk een stuk minder voor de hand liggend. Zoek ten eerste maar eens een geschikte tunnel om dit te doen. Daarnaast werkt het pas op hoge snelheid, dus de boel in gang zetten wordt een probleem. Een ander struikelblok is de zwaartekracht. Zie daar maar is aan te ontkomen. Als een Formule 1-wagen zoals wij die kennen op de kop zou rijden, zouden bijvoorbeeld tal van vloeistoffen niet langer op de juiste plek zitten.

Niet praktisch

David Salisbury, hoofdontwerper bij Judd Engine Developments vertelde daar over dat de motor zelf niet aangepast zou hoeven worden voor een dergelijke stunt, maar dat de vloeistoffen wel gecontroleerd moeten worden. Zo zou bijvoorbeeld de motorolie de verkeerde kant op lopen. De remmen en het gaspedaal zouden gewoon werken, maar de remvloeistof zou bijvoorbeeld niet op de juiste plek zitten. Dit zijn echter geen onoplosbare problemen. Theoretisch is het dus mogelijk, maar praktisch is het zeker niet.