Lewis Hamilton kopte hem op de donderdag voor de laatste Grand Prix in Abu Dhabi al in: “Dit is de laatste race met mooie auto’s”. Volgend jaar rijden ze in de Formule 1 met de halo, de driepotige cockpit bescherming, die het hoofd van de coureur beter zou moeten beschermen. Nu is er een hoop kritiek op geweest vanuit fans en teams gelijk, maar de FIA zette toch door. Is het echt nodig of is de halo meer een politieke keuze?
Door Sander Noordijk (F1fans Update, analist Ziggo eBattle)
Veiligheid is natuurlijk een groot goed. De schokkende dood van Ayrton Senna in 1994 was het signaal dat er veel mis was en de sport veiliger moest. En óf dat nodig was; in dat zwarte weekend in Imola vonden maar liefst twee coureurs de dood en velen in de jaren daarvoor. De cockpitranden werden verhoogd, de monocoque moest meer krachten kunnen weerstaan en de neuzen werden verlaagd. Maar ook het HANS-systeem, dat de nek van de coureurs beschermt, is één van de talrijke nieuw ingevoerde veiligheidsvoorschriften. Het resultaat mocht er zijn: twintig jaar lang geen enkele dode, ondanks de vele zware ongevallen. Twintig jaar lang dus, tot de bizarre crash van Jules Bianchi op het drijfnatte Suzuka. Bizar omdat het nergens exact is vastgelegd, maar vooral omdat Bianchi van de baan spinde onder dubbel geel en een mobiele kraan raakte. Had de halo hem gered?
Philippe Bianchi, de vader van Jules is er niet van overtuigd, ook al moedigt hij nieuwe veiligheidsnormen aan. In het geval van een wiel dat loskomt, zoals Henry Surtees overkwam in de Formule 2, dan is het waardevol. Voor incidenten met kleine onderdelen zal het echter weinig tot niets veranderen. Kijk naar de veer van Barichello’s auto die in 2009 de helm van Felipe Massa raakte, of de Indycar-brokstukken die Justin Wilson het leven kostte. Wanneer de veer eerst de halo had geraakt, dan was de impact op Massa’s helm absoluut minder geweest. Maar de halo biedt nog altijd meer ruime waar het onderdeel tussendoor kan vliegen dan waar hij van af zou kunnen ketsen. En wanneer we naar het geval van Surtees kijken, kunnen we stellen dat het nauwelijks nog voorkomt dat wielen rondvliegen tijdens de race. Doordat de wielen met kabels verankerd zitten, behoren dat soort beelden tot het verleden.
Vreemder is misschien nog wel de manier waarop de halo geïntroduceerd werd. Na de eerste voorzichtige tests was er weinig enthousiasme te bespeuren voor de nieuwe veiligheidsmaatregel. Naast dat het ding lelijk werd bevonden, werd ook de veiligheid ervan sterk in twijfel getrokken. Andere alternatieven moesten worden gezocht en er werd gestart met de ontwikkeling van The Shield – een doorzichtige bescherming voor op de cockpit, haast als een voorruit. Deze zou de impact van een gelanceerd wiel moeten kunnen weerstaan, maar werd niet goed genoeg bevonden omdat de bolling het zicht van de coureur belemmerde. Het bleef bij die ene test op de auto van Sebastian Vettel in een vrije training, want niet veel later werd de halo alsnog aangekondigd voor 2018. Ondanks dat het merendeel van de teams ertegen was, drukte de FIA met steun van de GPDA (de coureursbond) de beslissing er doorheen. Zaken die eerst als probleem benoemd werden, werden wat weggemoffeld. Zo duurt het ongeveer vijf seconden langer voordat een coureur uit de auto gehaald kan worden, seconden die in een het geval van een brand cruciaal zijn. Maar in de ogen van Charlie Whiting is deze vertraging een kleine prijs om te betalen voor betere bescherming van het hoofd.
In mijn ogen wilde de FIA goede sier maken met de invoer van de halo. Marketing, als je het zo zou willen noemen. Maar er zijn al zoveel innovaties geweest in de laatste jaren die de sport veiliger gemaakt hebben. Ik pleit niet voor onnodige risico’s, zoals Jacques Villeneuve, die altijd nog als een held gezien wilde worden in plaats van sportman, maar de invoer van dit systeem voelt betuttelend. Zeker op dit niveau. De lagere klassen in de autosport voeren dit niet in, het is enkel de Formule 1. Dat, terwijl in de Formule 1 de beste coureurs van de wereld zouden rondrijden. Sterker nog: In andere sporten als MotoGP, waar veel meer doden vallen dan in de Formule 1, is dat een geaccepteerd feit. Daar voorzien ze de motoren ook niet van rolkooien. De sport is veilig zat en de halo zal hier weinig verschil in maken. Gevaar en motorsport zijn nu eenmaal aan elkaar verwant en risico zal altijd blijven bestaan – met of zonder halo. Het wachten zal dus zijn op de ervaringen wanneer we in Melbourne gaan rijden, maar ik verwacht dit jaar nog wel wat controverse over dit haastig ingevoerde systeem.