Azerbeidzjan grenst aan Iran: loopt deze F1-race ook gevaar door conflict in Midden-Oosten?

De verwachting is dat de Formule 1 spoedig een beslissing neemt over de Grands Prix in Bahrein en Saoedi-Arabië naar aanleiding van het groeiende conflict tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran in het Midden-Oosten. Maar welke scenario's liggen er voor de Grand Prix van Azerbeidzjan? Het land wordt officieel niet tot het Midden-Oosten gerekend, maar grenst wel direct aan Iran. GPFans zocht het uit.

Het loopt volledig uit de hand in het Midden-Oosten. Na een maandenlange spanning, besloot de Verenigde Staten - met behulp van Israël - eind februari de trekker over te halen en Iran preventief aan te vallen. Operation Epic Fury, zoals de missie wordt genoemd, heeft op papier het doel om te voorkomen dat Iran nucleaire wapens in handen krijgt. Er werden doelen aangevallen in Iran en daarbij werd ook de hoogste Iraanse leider, Ali Khamenei, gedood. Iran liet deze aanval niet onbeantwoord en besloot haar vizier te richten op verschillende Amerikaanse basissen in haar omringende landen, waaronder Bahrein en Saoedi-Arabië. Maar ook doelen in Abu Dhabi, Dubai, Qatar, Koeweit, Jordanië en zelfs Cyprus werden aangevallen. Afgaande op de officiële berichtgeving is Azerbeidzjan vooralsnog niet aangevallen, waarschijnlijk omdat de VS daar geen militaire basissen of andere belangrijke faciliteiten heeft. Maar is het land dan automatisch veilig? En loopt de F1-race aldaar gevaar?

Azerbeidzjan behoort officieel niet tot Midden-Oosten

Als we kijken naar de F1-kalender voor 2026, dan vinden we daar vier races in het Midden-Oosten terug: Bahrein, Saoedi-Arabië, Qatar en Abu Dhabi. Azerbeidzjan valt daar officieel niet onder. Azerbeidzjan wordt beschouwd als een transcontinentaal land dat op de grens van Oost-Europa en West-Azië ligt. Geografisch gezien ligt het noordelijke deel in Europa, terwijl het overgrote deel in Azië ligt. Het land wordt vaak cultureel en politiek tot Europa gerekend, is lid van de Raad van Europa, maar is geen lid van de Europese Unie. Maar toch moet ook Azerbeidzjan gerekend worden tot de landen waar het momenteel onrustig is óf kan worden.

Iran grenst in het noorden direct aan Azerbeidzjan

Hoewel Azerbeidzjan dus niet tot het Midden-Oosten behoort, grenst het wel direct aan Iran. Hemelsbreed ligt het Baku City Circuit, waar de Grand Prix van Azerbeidzjan verreden wordt, maar 250 kilometer verwijderd van de Iraanse grens. En hoewel Azerbeidzjan op zichzelf misschien als relatief veilig kan worden geacht ten tijde van de Grand Prix, geldt dat mogelijk niet voor het luchtruim in de omgeving. Als er in september, wanneer de race gepland staat, nog steeds wordt gevochten, dan zullen vliegmaatschappijen het luchtruim rondom Iran nog steeds zo veel mogelijk vermijden. Het zal dan praktisch onmogelijk - en anders wel onveilig - zijn om Bakoe te bereiken.

Voordeel voor Azerbeidzjan is dat ze geen VS-installaties hebben

Een voordeel kan zijn dat Azerbeidzjan geen grote militaire basissen of andere belangrijke gevechtsinstallaties van de Verenigde Staten huisvest, zoals dat bijvoorbeeld in Qatar of Koeweit wel het geval is. Iran richt zich momenteel met haar drones en raketten met name op landen waar Amerikaanse installaties of basissen staan. Dit is in Azerbeidzjan niet het geval. Wel heeft het land samenwerkingsverbanden met de VS op defensie- en trainingsgebied.

Azerbeidzjan onderhoudt nauwe banden met Israël

Echter, een 'nadeel' dat Azerbeidzjan in het huidige conflict heeft, is dat ze nauwe banden onderhouden met Israël - en in mindere mate ook met de Verenigde Staten. zerbeidzjan en Israël hebben langdurige en hechte relaties op het gebied van energie, defensie, technologie en handel. Azerbeidzjan levert bijvoorbeeld een groot deel van Israëls olie- en energiebehoefte, en Israël is een van de belangrijkste wapensleveranciers van Azerbeidzjan geworden. Israël beschouwt Azerbeidzjan tevens als een van zijn belangrijkste partners onder de moslim- meerderheidslanden, en de twee landen werken samen aan veiligheid en intelligence-zaken. Ondanks algemene steun voor Palestijnse doelen in internationale fora, blijft Azerbeidzjan de relatie met Israël actief onderhouden, ook tijdens recente conflicten zoals in Gaza.

Azerbeidzjan op goede voet met VS, bekoelde relatie met Iran

Ook wat betreft de Verenigde Staten, staat Azerbeidzjan in de ogen van Iran aan 'de verkeerde kant'. De VS ziet Azerbeidzjan strategisch als partner in de Zuidelijke Kaukasus en als tegengeluid tegen invloed van Iran en Rusland en ook zijn er gesprekken geweest over het versterken van samenwerking en het opheffen van beperkingen op Amerikaanse militaire hulp. De relatie met Iran is overigens niet al te best. Hun betrekkingen worden juist beïnvloed door rivaliteit en vertrouwenstekorten. Iran ziet de toenemende samenwerking tussen Azerbeidzjan en Israël/VS met argwaan, deels vanwege strategische rivaliteit en historische factoren (zoals Iran’s visie op regionale invloed) en er zijn meerdere incidenten en spanningen geweest tussen beide landen.

Grand Prix Azerbeidzjan kan geannuleerd worden bij aanhouden oorlog

Of de Grand Prix van Azerbeidzjan wel of niet onder druk komt te staan, zal de tijd moeten uitwijzen. Het raceweekend in Bakoe staat gepland van 24 t/m 26 september - en dus zullen de autoriteiten nog wel even wachten met het nemen van een definitief besluit. Alles hangt ook af van de verdere ontwikkelingen in het Midden-Oosten, al lijkt een einde van de oorlog op de korte termijn absoluut nog niet aan de orde. Iran heeft in een uiterst kort tijdsbestek al tal van landen aangevallen, waaronder Israël, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Qatar, Koeweit, Soedi-Arabië, Jordanië, Irak en zelfs Cyprus.

Gerelateerd