De Formule 1-wereld houdt de adem in nu de spanningen in het Midden-Oosten een kritiek kookpunt hebben bereikt. Wat een feestelijke start van het nieuwe seizoen had moeten worden, wordt overschaduwd door een veiligheidssituatie die de Grands Prix van Bahrein en Saoedi-Arabië op losse schroeven zet. Wat betekent dit voor de nabije toekomst?
De directe aanleiding voor de grote onrust is een raketaanval op een servicecentrum in Manama op 28 februari, op slechts dertig kilometer van het Bahrain International Circuit. Deze inslag leidde tot de onmiddellijke annulering van een geplande Pirelli-bandentest, waarbij tweeduizend personeelsleden geëvacueerd moesten worden. De dreiging is dermate serieus dat het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken inmiddels een negatief reisadvies met code oranje en rood heeft afgegeven voor zowel Bahrein als Saoedi-Arabië. Voor de teams en fans die op 12 en 19 april in de Golfregio worden verwacht, zorgt dit voor een enorme onzekerheid, vergelijkbaar met de situatie in 2011 toen de race in Bahrein werd afgelast vanwege de Arabische Lente.
Veiligheid versus de kalender
FIA-president Mohammed Ben Sulayem heeft laten weten dat de bond de situatie nauwgezet volgt en dat er geen risico's worden genomen met het personeel. "Veiligheid en welzijn zullen de leidraad zijn bij de beoordeling van de komende races in het Midden-Oosten", zo verklaarde de topman. Hoewel de FIA bevestigt in nauw contact te staan met lokale autoriteiten en promotors, probeert de Formula One Management (FOM) de gemoederen vooralsnog te bedaren. Zij wijzen erop dat de eerstvolgende drie races in Australië, China en Japan plaatsvinden, waardoor de organisatie tijd heeft om de ontwikkelingen af te wachten voordat er een definitieve knoop wordt doorgehakt over de races in april.
Toch staat de paddock onder hoogspanning. De recente escalatie tussen Iran en VS-Israël heeft ervoor gezorgd dat landen die Amerikaanse bases huisvesten, zoals Bahrein en Saoedi-Arabië, directe doelwitten zijn geworden voor drone- en raketaanvallen. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de races zelf, maar ook voor de logistiek van de gehele sport. Belangrijke luchtruimen boven Dubai, Doha en Bahrein zijn inmiddels gesloten of beperkt toegankelijk. Teams hebben hun reisroutes naar Australië zelfs al aangepast om overstappen in de Golfregio te vermijden, wat de ernst van de situatie onderstreept.
Alternatieve locaties?
Mochten de races in Sakhir en Jeddah definitief niet doorgaan, dan moet de sport op zoek naar vervangers om de kalender van 24 races in stand te houden. Er is een lijst met circuits die over de benodigde Grade 1-licentie beschikken en direct kunnen inspringen. Imola geldt momenteel als het primaire reservecircuit, aangezien het dit jaar niet op de oorspronkelijke kalender staat. Ook Portimão in Portugal en Istanbul Park in Turkije worden genoemd als locaties met een hoge bereidheid om op korte termijn een Grand Prix te organiseren. Dat laatste circuit ligt natuurlijk ook nog enigszins in de regio van Djedda en Bahrein.
Een logistiek interessante optie is het Sepang International Circuit in Maleisië. Gezien de nabijheid van de race in Japan zou dit een logische toevoeging zijn aan de Aziatische tour. Fuji Speedway in Japan is eveneens een kandidaat, al zit daar een addertje onder het gras: de licentie van dat circuit verloopt op 11 april, precies één dag voor de geplande race in Bahrein. Dit maakt een snelle switch naar Fuji juridisch en technisch gecompliceerd.
Verschuiven of annuleren?
Het simpelweg verschuiven van de races naar een later moment in het najaar is een logistieke nachtmerrie. De kalender is dit jaar overvol, met onder andere een triple-header in Amerika en Brazilië aan het einde van het seizoen. Er is een kleine opening in oktober tussen de races in Singapore en de Verenigde Staten, maar dat zou betekenen dat de teams vier weekenden achter elkaar moeten racen, wat fysiek en mentaal nagenoeg onmogelijk wordt geacht. Bovendien stuiten plannen om het seizoen te verlengen tot diep in december op grote weerstand bij de teams, die de winterstop hard nodig hebben voor de ontwikkeling van de auto's onder de nieuwe reglementen.
De financiële belangen zijn echter gigantisch. De contracten met Bahrein en Saoedi-Arabië zijn financieel zeer omvangrijk en een eenzijdige annulering zonder "force majeure" verklaring kan leiden tot enorme schadeclaims. Hoewel lokale overheden garanties geven over een "ijzeren koepel" die de circuits moet beschermen, blijft de scepsis in de paddock groot na de raketaanval op Manama. De komende weken zal moeten blijken of de Formule 1 vasthoudt aan de geplande route, of dat de veiligheidssituatie de sport dwingt tot een ingrijpende koerswijziging richting Europa of Zuidoost-Azië. Voorlopig schuift de sport een beslissing nog even op de lange baan om tijd te winnen.